E lektronische L eer O mgeving






Aardrijkskunde 5TSO



In deel 1 van de cursus zien we dat onze aarde zijn unieke plaats heeft in een gigantisch groot heelal.

Verder in deel 2 zien we dat onze aarde zelf beschouwd kan worden als één groot ingewikkeld systeem (een ecosysteem) met verschillende onderdelen die elkaar beïnvloeden.

In deel 3 bespreken we de betekenis en het belang van atmosfeer voor weer en klimaat op aarde. Ook de rol van de hydrosfeer, de diensten die de zeeën en oceanen aan de mens bieden, wordt toegelicht.




DEEL 1: DE AARDE, EEN LEVENDE PLANEET
INLEIDING: EEN VERSCHUIVEND WERELDBEELD
1.1 STERREN, PLANETEN EN MANEN
1.2 PLAATS VAN DE AARDE IN HET HEELAL
1.3 ONTSTAAN EN EVOLUTIE VAN HET HEELAL
1.4 BEWEGINGEN VAN DE AARDE

DEEL 2: ONTSTAAN EN EVOLUTIE VAN HET ECOSYSTEEM AARDE
2.1 VORMING VAN GEOSFEER, ATMOSFEER EN HYDROSFEER
2.2 VORMING VAN DE BIOSFEER
2.3 EXPLOSIE VAN HET LEVEN
2.4 SOORTEN ONTSTAAN EN EVOLUEREN
2.5 ARGUMENTEN VOOR EVOLUTIE
2.6 NIET-WETENSCHAPPELIJKE ARGUMENTEN TEGEN DE EVOLUTIETHEORIE
2.7 HOMINISATIE
2.8 TRANSHUMANISME EN TOEKOMST VAN DE (MAAKBARE) MENS

DEEL3: DE ATMOSFEER EN HET ONTSTAAN EN EVOLUTIE VAN WEER EN KLIMAAT
3.1 DE ATMOSFEER: OPBOUW EN STRALING
3.2 WARMTETRANSPORT IN ATMOSFEER EN HYDROSFEER
3.3 HET WEST-EUROPESE WEER EN KLIMAAT
3.4 WEERSVOORSPELLING
3.5 ZEEËN EN OCEANEN
3.6 DE ROL EN BETEKENIS VAN OCEANEN
3.7 EVOLUTIE VAN HET KLIMAAT IN DE WERELD






















DEEL 2: ONTSTAAN EN EVOLUTIE VAN HET ECOSYSTEEM AARDE


2.4 SOORTEN ONTSTAAN EN EVOLUEREN


2.4.1 HET BEGRIP EVOLUTIE


Definitie:
We spreken van evolutie van de levende wezens als:



2.4.2 HET BEGRIP BIOLOGISCHE SOORT


Definitie:
We spreken van een biologische soort als:



Hierboven: verwante, maar verschillende soorten! Ze vertonen wel nog grote uiterlijke overeenkomsten, maar kruisen niet spontaan met elkaar en hebben geen vruchtbare nakomelingen





SPECIALE GEVALLEN

Bij sommige verwante soorten is nog een kruising mogelijk met nakomelingen die zelf echter onvruchtbaar zijn!!

Voorbeelden:
kruising tussen een mannetjesleeuw en een vrouwtjestijger =

kruising tussen een mannetjestijger en een vrouwtjesleeuw =


kruising tussen een mannetjesgeit en een vrouwtjesschaap =

kruising tussen een mannetjesschaap en een vrouwtjesgeit =




→ Nog meer speciale gevallen


2.4.3 EVOLUTIETHEORIEËN




Hoe verklaart de theorie van Lamarck de lange nek van giraffen?








Hoe verklaart de theorie van Darwin de lange nek van giraffen?




2.5 ARGUMENTEN VOOR EVOLUTIE


2.5.1 PALEONTOLOGISCHE GEGEVENS


Paleontologie = wetenschap die zich bezighoudt met de studie van FOSSIELEN

Wat is nu eigenlijk een fossiel ?





Normaal gezien vergaan dode dieren en planten als ze aan de lucht blootgesteld blijven. Maar als ze door zand en slibafzetting overdekt zijn, bestaat er een kans dat sommige resten behouden blijven. Die afzettingen of sedimenten kunnen na verloop van tijd verstenen en dat gebeurt dan ook met de plantaardige en dierlijk resten die erin ‘begraven’ liggen.

Men noemt dit

Meestal worden bijvoorbeeld bij dieren alleen de beenderen, schelpen en schalen gefossiliseerd. Soms kunnen ook wekere delen bewaard blijven (bv. insecten in hars/barnsteen)





2.5.2 EMBRYOLOGISCHE GEGEVENS








2.5.3 ANATOMISCHE GEGEVENS


=> Anatomie heeft te maken met hoe levende wezens zijn opgebouwd.



Definitie:


Sommige van onze organen (of delen ervan) verwijzen nog naar of getuigen nog van de evolutie die de mens sinds honderdduizenden jaren heeft doorgemaakt





Definitie:





Definitie:









2.5.4 BIOGEOGRAFISCHE GEGEVENS




Hij noemde dat oercontinent

Naamsverkaring:




Cynognathus:

Glossopteris:



Vaststellingen:



2.6 NIET-WETENSCHAPPELIJKE ARGUMENTEN TEGEN DE EVOLUTIETHEORIE


2.6.1 CREATIONISME




2.6.2 INTELLIGENT DESIGN






2.7 HOMINISATIE


2.7.1 EVOLUTIE VAN DE PRIMATEN





2.7.2 HOMINISATIE





Natuurlijk zijn dit niet de enige verschillen (overeenkomsten) tussen chimpansee en mens.
Er zijn bijvoorbeeld ook nog het verschil in ledematen (bovenste ledematen kort bij chimpansee, lang bij de mens en omgekeerd wat betreft de onderste ledematen), het verschil in bekken, wervelkolom,...



Opmerking : wie waren de Neanderthalers nu eigenlijk?








2.8 TRANSHUMANISME EN TOEKOMST VAN DE (MAAKBARE) MENS


Definitie transhumanisme:



Voorbeelden:









DEEL3: DE ATMOSFEER EN HET ONTSTAAN EN EVOLUTIE VAN WEER EN KLIMAAT


3.1 DE ATMOSFEER: OPBOUW EN STRALING


3.2 WARMTETRANSPORT IN ATMOSFEER EN HYDROSFEER


3.3 HET WEST-EUROPESE WEER EN KLIMAAT


3.4 WEERSVOORSPELLING


3.5 ZEEËN EN OCEANEN


3.6 DE ROL EN BETEKENIS VAN OCEANEN


3.5 EVOLUTIE VAN HET KLIMAAT IN DE WERELD